Cần cơ chế đặc thù để phát triển nhân lực nông nghiệp chất lượng cao

07/10/2025 09:01
Đây là tham luận của GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam tại Hội nghị phát triển nguồn nhân lực ngành Nông nghiệp và Môi trường do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 3/10.

Bà Lan nhấn mạnh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam hoạt động trên nền tảng giá trị cốt lõi “Đoàn kết - Đạo đức - Đi đầu - Đáp ứng - Đẳng cấp” cùng phương châm “Nông nghiệp xanh - Công nghệ số - Hội nhập quốc tế”. Với tinh thần coi chất lượng là sự sống còn và nghiên cứu khoa học là sức sống, Học viện luôn đổi mới để đào tạo đội ngũ nhân lực có tri thức, kỹ năng và bản lĩnh đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Áp dụng công nghệ giúp nâng cao chất lượng ngành nông nghiệp

Hiện Việt Nam có khoảng 20.000 doanh nghiệp nông nghiệp, trong đó hơn 95% thuộc khu vực tư nhân. Đây là lực lượng năng động, tiên phong trong đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, khu vực này đang thiếu trầm trọng nhân lực chất lượng cao, những người vừa am hiểu kỹ thuật, vừa làm chủ công nghệ số, công nghệ sinh học, quản trị chuỗi cung ứng, ngoại ngữ và tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị). Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, nhân lực chất lượng cao chính là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng của nông sản Việt Nam.

Theo bà Lan, định hướng chiến lược của Đảng và Nhà nước đã xác định rõ tầm quan trọng của giáo dục, khoa học – công nghệ và khu vực tư nhân. Nghị quyết 71-NQ/TW (2025) coi giáo dục đào tạo là khâu đột phá; Nghị quyết 68-NQ/TW (2025) khẳng định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng; Nghị quyết 57 và 59 nhấn mạnh khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực trung tâm. Do vậy, phát triển nhân lực chất lượng cao phục vụ doanh nghiệp tư nhân trong nông nghiệp không chỉ là nhiệm vụ giáo dục, mà còn là yêu cầu chính trị và chiến lược quốc gia.

GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ tham luận “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ doanh nghiệp tư nhân trong nông nghiệp” tại Hội nghị
GS.TS Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ tham luận “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ doanh nghiệp tư nhân trong nông nghiệp” tại Hội nghị.

Từ kinh nghiệm quốc tế, bà Lan nêu rõ: Hà Lan thành công với mô hình “Tam giác vàng” liên kết Chính phủ - Đại học - Doanh nghiệp; Ireland và nhiều nước châu Âu triển khai Industrial PhD, nơi nghiên cứu sinh vừa học tập tại trường, vừa giải quyết trực tiếp các bài toán thực tiễn tại doanh nghiệp; Nhật Bản và Hàn Quốc áp dụng mô hình đào tạo kép, sinh viên vừa học vừa thực tập; Hoa Kỳ với hệ thống Land-grant Universities đưa tri thức từ giảng đường đến doanh nghiệp và nông dân. Điểm chung của các mô hình này là gắn đào tạo với nghiên cứu, sản xuất và thị trường.

Triển khai các nghị quyết quan trọng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã chủ động đổi mới toàn diện. Trong quản trị, Học viện tinh gọn bộ máy, thúc đẩy chuyển đổi số, áp dụng giám sát KPIs, thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo và phòng thí nghiệm trọng điểm. Trong đào tạo, Học viện đưa công nghệ số như trí tuệ nhân tạo, lớp học thông minh, mô phỏng thực tế ảo VR/AR, dữ liệu lớn, blockchain vào giảng dạy để cá thể hóa học tập. Trong nghiên cứu, Học viện chú trọng công nghệ chiến lược, sản phẩm đột phá, sở hữu trí tuệ và bằng sáng chế, đồng thời khuyến khích hình thành doanh nghiệp spin-off để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tạo môi trường thực hành cho sinh viên.

Hiện Học viện Nông nghiệp Việt Nam đào tạo 44 ngành đại học, 16 ngành thạc sĩ, 16 ngành tiến sĩ, nhiều chương trình đạt chuẩn quốc tế. Học viện hợp tác với gần 200 doanh nghiệp trong nước và hơn 25 doanh nghiệp quốc tế. Mỗi năm có 5.000 - 6.000 sinh viên thực tập tại trên 300 doanh nghiệp, tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp đạt 92–97%, trong đó trên 60% làm việc ở khu vực tư nhân. Các tập đoàn lớn như ThaiBinh Seed, Đồng Giao, PAN, Geleximco, Greenfeed, CP Việt Nam, Dabaco, De Heus Việt Nam… đã tham gia xây dựng chương trình đào tạo, cấp học bổng, tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng.

Đặc biệt, Học viện đang chuẩn bị hình thành 5 doanh nghiệp spin-off (doanh nghiệp khởi nguồn) trong lĩnh vực chế phẩm sinh học, phân bón vi sinh, nấm - tảo, nông nghiệp công nghệ cao và thương mại điện tử nông sản.

Song song với đào tạo, Học viện coi nghiên cứu khoa học là trụ cột song hành. Mỗi năm sinh viên thực hiện 500–700 đề tài, nhiều hoạt động hợp tác quốc tế được triển khai, cùng gần 100 câu lạc bộ học thuật, khởi nghiệp và kỹ năng. Đây là môi trường để sinh viên trau dồi kiến thức, kỹ năng mềm, ngoại ngữ và công nghệ số, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp tư nhân trong nông nghiệp.

Nông nghiệp công nghệ cao - Nông nghiệp sạch sẽ là xu hướng phát triển hiện  đại nhất của ngành

Để phát triển mạnh mẽ hơn nữa, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đưa ra một số kiến nghị. Với Quốc hội và Chính phủ, Học viện kiến nghị ban hành cơ chế đặc thù phát triển nhân lực nông nghiệp chất lượng cao, thành lập Quỹ phát triển nhân lực, đồng thời hoàn thiện pháp lý cho mô hình spin-off và thương mại hóa nghiên cứu.

Với các Bộ, ngành, cần áp dụng chính sách ưu đãi thuế, tín dụng, đất đai cho doanh nghiệp đầu tư R&D nghiên cứu - phát triển) và hợp tác đào tạo; đồng thời đầu tư xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo và phòng thí nghiệm trọng điểm tại các trường nông nghiệp. Với các cơ sở giáo dục đại học, cần đổi mới chương trình theo chuẩn quốc tế, chú trọng kỹ năng số, ngoại ngữ và ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị), mở rộng mô hình đào tạo kép và Industrial PhD gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Còn đối với doanh nghiệp tư nhân, bà Lan kêu gọi chủ động đặt hàng đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập, tăng cường đầu tư nghiên cứu và hợp tác với nhà trường.

Theo Doanh nghiệp & Thương hiệu


Tin xem thêm

GDP năm 2025 tăng trưởng 8,02%, bình quân đầu người đạt 5.026 USD

Tin tức
11/01/2026 06:00

Tại Họp báo công bố số liệu thống kê kinh tế - xã hội quý IV và năm 2025 (chiều ngày 5/1/2026), Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết tổng sản phẩm trong nước (GDP) năm 202...

Tái cấu trúc để gạo Việt cất cánh trong năm 2026

Tin tức
11/01/2026 06:00

Năm 2025, hoạt động xuất khẩu gạo của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh thị trường thế giới nhiều biến động, cạnh tranh gia tăng và chính sách nhập khẩu của các nước thay đ...

Quảng Ngãi đình chỉ cơ sở sấy cà phê gây ô nhiễm môi trường tại Đăk Tô

Tin tức
10/01/2026 06:00

UBND xã Đăk Tô (tỉnh Quảng Ngãi) vừa yêu cầu tạm ngừng hoạt động đối với hai cơ sở sơ chế cà phê nằm trong khu dân cư, vốn bị dư luận và báo chí phản ánh gây ô nhiễm môi ...

Điểm tựa cho xây dựng nông thôn mới ở Quảng Trị

Tin tức
10/01/2026 06:00

Trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, việc phát triển các mô hình kinh tế tập thể hiệu quả được xem là giải pháp then chốt nhằ...

Gia Lai: Điện gió Phát triển Miền Núi và Chế biến Tây Nguyên sẵn sàng bán điện cho EVN

Tin tức
10/01/2026 06:00

Sau thời gian dài chờ đợi vì các vướng mắc pháp lý, hai nhà máy điện gió với tổng vốn đầu tư gần 4.000 tỷ đồng tại Gia Lai đã chính thức được cấp phép hoạt động điện lực,...

Việt Nam sắp nhận thêm 5 triệu USD từ chuyển nhượng carbon

Tin tức
09/01/2026 06:00

Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng Việt Nam cho biết, dự kiến trong tháng 9 - 10/2025, Quỹ sẽ tiếp nhận 5 triệu USD từ việc chuyển nhượng bổ sung 1 triệu tấn CO2 cho Ngân hàn...

Tuần đầu tiên kỳ bảo dưỡng tổng thể Nhà máy đạm Phú Mỹ 2025: Giữ nhịp an toàn, tiến độ

Tin tức
09/01/2026 06:00

Lãnh đạo PVFCCo – Phú Mỹ kiểm tra, thị sát công tác bảo dưỡng tổng thể năm 2025 tại Nhà máy Đạm Phú Mỹ, ghi nhận nỗ lực của người lao động và yêu cầu đảm bảo các tiêu chí...

Tân Yên phát triển mô hình nho OCOP công nghệ cao - mở lối cho kinh tế nông nghiệp bền vững

Tin tức
09/01/2026 06:00

Trong bối cảnh Bắc Ninh thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng công nghệ cao và nông sản sạch, mô hình trồng nho Hạ Đen của HTX Nông nghiệp và PTNT công nghệ cao Huyề...

Ngành thép năm 2026: Doanh nghiệp nội vẫn là chủ lực

Tin tức
08/01/2026 06:00

Chuyên gia dự báo, thị trường nội địa sẽ tiếp tục là thị trường chủ lực của ngành thép trong năm 2026 nhờ sự phục hồi của thị trường bất động sản và làn sóng đầu tư công…